Biogram

street

Prof. Małgorzata Omilanowska oraz prof. Andrzej Turowski podczas uroczystości wręczenia Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, 16.10.2013. Fot. © Danuta Matloch | MKiDN

Historyk sztuki nowoczesnej ze szczególnym uwzględnieniem polskiego i rosyjskiego konstruktywizmu. Rzetelność gromadzenia i analizy materiału historyczno-artystycznego łączy z rozległymi zainteresowaniami teoretycznymi oraz metodologicznymi, dzięki czemu jego dzieło jest nie tylko historyczną rekonstrukcją procesów artystycznych, ale również nowatorską propozycją ich interpretacji.

Prof. Turowski wykładał w l. 1964–1984 na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie przyczynił się do zrewolucjonizowania dotychczasowego systemu nauczania poprzez wprowadzenie tematyki sztuki współczesnej oraz analizy procesów historyczno-artystycznych w kontekście najnowszej francuskiej myśli humanistycznej. Od przełomu lat 60. i 70. był jednym z najważniejszych polskich krytyków i teoretyków sztuki, współtworzył program Galerii Foksal w Warszawie.

Po wyjeździe do Francji pracował jako profesor invité w Ecole d’Architecture de La Villette w Paryżu (1984), następnie na Université Clermont-Ferrand II (od 1985 r.), a w 1990 r. został profesorem tytularnym Université de Bourgogne w Dijon, gdzie do 2000 r. kierował Centre de Recherche Comparative sur les Avant-gardes. Utrzymuje stały kontakt z krajem, aktywnie uczestnicząc w życiu naukowym i artystycznym. Profesor invité Uniwersytetu Warszawskiego (2009–2010), członek Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz przewodniczący Rady Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2011–).

Kurator wielu wystaw, m.in. L’Europa dei razionalisti (Mediolan–Como 1989), Fin des temps! L’histoire n’est plus (Toulon 2004), Jerzy Kujawski (Poznań-Warszawa 2005–2006), Pomnikoterapia Krzysztofa Wodiczki (Warszawa 2006) Supremus Malewicza (Warszawa 2007), Svegliato e sogna (Wenecja 2009). Powtórka z teorii widzenia (Warszawa 2010) oraz Particolare (Wenecja 2011). Wspólnie z Ryszardem Stanisławskim przygotował przełomową ekspozycję Europa, Europa (Bonn 1994) prezentującą dokonania wschodnioeuropejskiej awangardy.

Laureat Nagrody Artystycznej Fundacji Nowosielskich w Krakowie (2001), doktor honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi (2004). Na wniosek Collegium Artium został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015).

Publikacje

Andrzej Turowski jest autorem ponad 300 rozpraw naukowych oraz tekstów krytyczno-artystycznych, a także kilkunastu książek, z których najważniejsze to: Konstruktywizm polski (1981) – fundamentalna monografia ruchu w l. 1921–1934; Existe-t-il un art de l’Europe de l’Est? (1986) – pierwsze komparatystyczne opracowanie sztuki awangardowej w Europie Środkowej; Wielka utopia awangardy (1990) – pokazująca dynamikę i napięcia teoretyczne w gronie czołowych artystów awangardy rosyjskiej (Kandinsky, Malewicz, Rodczenko); Budowniczowie świata (2000) – monografia polskiej sztuki międzywojennej; Malewicz w Warszawie (2002) – odkrywcza analiza twórczości Kazimierza Malewicza, widziana przez pryzmat jego biografii i obecnych w niej polskich wątków. Na dorobek prof. Turowskiego składa się ponadto popularnonaukowa praca o konstruktywizmie rosyjskim W kręgu konstruktywizmu (1979), wybór artykułów Awangardowe marginesy (1998) oraz pierwsza w Polsce antologia tekstów awangardy radzieckiej Między sztuką a komuną (1998).

oprac. Piotr Piotrowski, Jacek Maj